Tam tai, Kim lâu, Hoang ốc: ba thứ tra theo tuổi khi làm nhà, cưới hỏi — tính ra sao và nên dùng tới đâu
Mục “Tra tuổi và mệnh” đã có bài về ba thứ cùng gọi là mệnh, nhập năm sinh, giờ sinh. Bài này nói về ba thứ thường được tra cùng lúc khi gia đình chuẩn bị làm nhà hoặc cưới hỏi: Tam tai, Kim lâu, Hoang ốc. Ba chữ này xuất hiện trên rất nhiều công cụ tra cứu và lời khuyên truyền miệng; hiểu chúng tính từ đâu giúp đọc kết quả bình tĩnh hơn.
Tam tai
Theo cách tính phổ biến, mười hai con giáp chia thành bốn nhóm tam hợp; mỗi nhóm có ba năm liên tiếp được gọi là Tam tai. Ví dụ hay được nêu: nhóm Thân, Tý, Thìn gặp Tam tai vào các năm Dần, Mão, Thìn. Trong quan niệm dân gian, những năm này nên thận trọng với việc lớn như làm nhà, khởi sự.
Tam tai tính theo chi năm sinh và chi của năm hiện tại, nên ít bị nhầm. Chỗ hay nhầm là người sinh đầu năm dương lịch, trước Tết hoặc trước Lập xuân, bị gán sai con giáp; bài “Ô nhập năm sinh: dương lịch hay can chi” trong mục đã nói kỹ.
Kim lâu
Kim lâu thường được tra khi cưới hỏi và làm nhà. Cách tính hay gặp: lấy tuổi âm (tuổi mụ) của người cần xem, chia cho 9; số dư rơi vào một số con số nhất định (thường được nêu là 1, 3, 6, 8) thì được coi là phạm Kim lâu. Có nguồn tính cho người nữ khi cưới, có nguồn tính cho người chủ khi làm nhà.
Điểm quan trọng: Kim lâu tính theo tuổi âm, tức tuổi mụ, thường lớn hơn tuổi dương một hoặc hai. Nhập sai tuổi là ra sai kết quả.
Hoang ốc
Hoang ốc tính theo tuổi âm, xếp vào sáu cung lần lượt (thường gọi là Nhất Cát, Nhì Nghi, Tam Địa Sát, Tứ Tấn Tài, Ngũ Thọ Tử, Lục Hoang Ốc). Tuổi rơi vào cung được coi là xấu thì được khuyên tránh làm nhà năm đó. Cách đếm cụ thể (bắt đầu từ đâu, mỗi cung mấy tuổi) có khác nhau giữa các nguồn, nên kết quả có thể lệch.
Vì sao các nguồn lệch nhau
- Dùng tuổi âm hay tuổi dương.
- Mốc đổi năm là Tết âm lịch hay Lập xuân.
- Cách đếm cung Hoang ốc khác nhau.
- Có nguồn chỉ xét người nam, có nguồn xét cả hai vợ chồng.
Nếu hai công cụ cho hai kết quả, hãy xem chúng dùng tuổi âm hay dương, mốc năm nào. Phần lớn sự lệch đến từ đó.
Cách dân gian hay dùng khi “phạm”
- Mượn tuổi: nhờ một người không phạm (thường là người thân, nam giới, tuổi hợp) đứng ra làm lễ động thổ, nhận nhà tượng trưng; chủ nhà tạm tránh mặt lúc làm lễ. Đây là cách phổ biến nhất khi làm nhà.
- Lùi thời điểm: dời sang năm sau, nếu việc không gấp.
- Chọn ngày tốt trong năm phạm để làm lễ khởi công.
Mượn tuổi là nghi lễ; thủ tục pháp lý (giấy phép xây dựng, hợp đồng, sổ đỏ) vẫn đứng tên chủ thật. Đừng nhầm hai chuyện.
🔴 Đừng để kết quả tra cứu đẩy việc quan trọng vào thế bất lợi
Có những gia đình dời đám cưới đã chuẩn bị, hoãn sửa căn nhà đang dột, hoãn mua nhà đúng lúc giá tốt, chỉ vì một bảng tra. Trong khi đó, chi phí thật của việc trì hoãn (nhà dột hỏng thêm, tiền cọc mất, kế hoạch đời sống lệch) là rất cụ thể. Trước khi quyết dời một việc lớn:
- Hỏi xem có cách nghi lễ nào (mượn tuổi, chọn ngày) mà gia đình chấp nhận được.
- Tính chi phí của việc trì hoãn.
- Với sửa chữa khẩn cấp (mái dột, tường nứt, điện hỏng): sửa ngay; an toàn không chờ năm đẹp.
Khi nhiều người trong nhà có ý kiến khác nhau
Ông bà muốn theo, vợ chồng trẻ không bận tâm: cách hay dùng là theo nghi lễ ở mức nhẹ (mượn tuổi, chọn ngày) để người lớn yên lòng, mà vẫn giữ đúng kế hoạch. Đây là sự tôn trọng hai chiều.
Tuổi nào được xét: nam hay nữ, chủ nhà hay người đứng tên
Đây là chỗ các nguồn khác nhau nhiều. Với làm nhà, nhiều nơi xét tuổi người đàn ông chủ gia đình; có nơi xét người đứng tên, người bỏ tiền chính. Với cưới hỏi, Kim lâu thường xét tuổi cô dâu. Gia đình chỉ có mẹ đơn thân, hoặc người phụ nữ là chủ nhà: nhiều nơi xét tuổi của chính người đó. Hỏi rõ công cụ hay người tư vấn đang xét tuổi ai, đừng để một con số được áp lên nhầm người.
Những năm nhiều người cùng phạm
Vì Tam tai rơi vào ba năm cho cả một nhóm con giáp, có những năm rất nhiều người cùng “phạm”. Nếu tất cả đều hoãn làm nhà, thị trường xây dựng đã đứng yên. Thực tế là nhiều gia đình vẫn xây, vẫn cưới bằng cách mượn tuổi, chọn ngày, hoặc đơn giản là không xét. Biết điều đó giúp đặt kết quả tra cứu vào đúng tầm.
Sửa nhà, cải tạo nhỏ
Nhiều nguồn chỉ xét Tam tai, Kim lâu, Hoang ốc cho việc xây mới, động thổ, không xét cho việc sửa chữa nhỏ, sơn lại, thay đồ. Nếu gia đình băn khoăn, hỏi người tư vấn mình tin; nhưng đừng để việc sửa những hỏng hóc thông thường bị treo lại cả năm.
Ghi lại để không phải tra lại
Tra một lần cho tất cả người trong nhà, ghi tuổi âm của từng người theo năm, đánh dấu những năm phạm Tam tai, Kim lâu, Hoang ốc theo nguồn gia đình tin. Khi có việc, nhìn bảng là biết, khỏi mỗi lần lại tra một công cụ khác và ra một kết quả khác.
Nói gọn lại
Tam tai tính theo chi năm sinh; Kim lâu và Hoang ốc tính theo tuổi âm, và các nguồn đếm hơi khác nhau. Khi phạm, dân gian hay mượn tuổi hoặc chọn ngày; đừng để kết quả đẩy việc sửa chữa khẩn cấp hay kế hoạch lớn vào thế bất lợi.